Një ngjarje e jashtëzakonshme natyrore u regjistrua më 8 korrik 2023 nga ekipi ndërkombëtar Project Ceti, i cili studion komunikimin dhe sjelljen e balenave.
Ky vëzhgim unik, i publikuar së fundmi në Scientific Reports dhe Science, tregon për herë të parë në detaje si bashkëpunojnë balenat gjatë lindjes dhe sa e rëndësishme është ndihma sociale për mbijetesën e foshnjave.
Shkencëtarët filmuan një balenë spermatozë 19-vjeçare, të quajtur Rounder, duke lindur të dytin e saj pranë ishullit Dominika në Karaibe. Çfarë e bën këtë rast të veçantë është se femrat e tjera të podit – përfshirë edhe ato që nuk ishin të lidhura biologjikisht me të – e ndihmonin dhe e mbronin foshnjën gjatë lindjes.
Ekipi i shkencëtarëve kaloi pesë orë e gjysmë duke vëzhguar grupin nga një varkë, duke përdorur dronë dhe duke regjistruar tingujt nën ujë. Sipas tyre, ky është një rast shumë i rrallë, pasi nga 93 specie të cetaceanëve (balena, delfinë dhe kalamareshë) vetëm 9 janë parë duke lindur në natyrë, dhe shumë më pak janë parë duke ndihmuar njëra-tjetrën gjatë lindjes.
Ndihma gjatë lindjes
Shkencëtari Shane Gero tha për New Scientist: "Kjo është prova e parë e ndihmës gjatë lindjes te jo-primatët. Është mahnitëse të shohësh gjyshen duke mbështetur vajzën gjatë lindjes dhe femrat e tjera që nuk janë të lidhura biologjikisht duke ndihmuar gjithashtu."
Lindja zgjati 34 minuta. Gjatë kësaj kohe, femrat e tjera notuan nën shpinën e Rounder-it dhe e mbajtën foshnjën sipër ujit, duke i lehtësuar frymëmarrjen dhe duke e mbrojtur nga fundosja. Pas lindjes, të gjithë anëtarët e podit u aktivizuan, duke shtyrë dhe mbajtur të porsalindurin mbi ujë dhe duke e mbështetur me trupat e tyre.
Evolucioni dhe kujdesi i veçantë
Sjellja e balenave ka evoluar mbi 36 milionë vjet. Foshnjat e balenave lindin me bishtin përpara dhe kanë nevojë për mbështetje që të marrin frymë menjëherë. Ndihma që ato marrin nga femrat e tjera është e ngjashme me atë që bëjnë primatët, përfshirë njerëzit, gjatë lindjes.
Foshnjat e lindura rriten nën kujdesin e nënës dhe të të tjerëve në pod për rreth dy vjet, duke u bërë qendra e vëmendjes dhe duke marrë mbështetje nga grupi gjatë rritjes.
Një foshnje e fortë
Foshnja e lindur në 2023 u rikuperua mirë dhe u vëzhgua përsëri më 25 korrik të vitit të kaluar me dy të rinjtë e tjerë të podit, Accra dhe Aurora, duke treguar se ka kaluar vitin e parë dhe ka shanse të arrijë moshën e rritur.
