Gjatësia e ditës në Tokë po ndryshon gradualisht dhe, sipas shkencëtarëve, ndryshimi klimatik tashmë po ndikon edhe në vetë rrotullimin e planetit. Megjithëse ideja e një “dite 25-orëshe” tingëllon dramatike, ajo mbetet një skenar shumë i largët, që parashikohet të ndodhë pas rreth 200 milionë vitesh.
Ajo që shqetëson shkencëtarët sot është përshpejtimi i një procesi që deri vonë konsiderohej pothuajse ekskluzivisht astronomik. Sipas të dhënave të studiuesve, gjatësia e ditës po rritet me një ritëm prej rreth 1.33 milisekondash për shekull që nga viti 2000, dhe kjo nuk lidhet më vetëm me ndikimin e Hënës.
Për miliarda vite, ngadalësimi i rrotullimit të Tokës i atribuohej kryesisht forcave baticore të Hënës. Fërkimi i krijuar në oqeane vepron si një “frenë” natyrale, duke ulur gradualisht shpejtësinë e rrotullimit të planetit. Megjithatë, të dhëna të reja tregojnë se ndryshimi klimatik po luan një rol gjithnjë e më të rëndësishëm.
Shkrirja e akullnajave në Groenlandë dhe Antarktidë po ndryshon shpërndarjen e masës së Tokës, pasi uji zhvendoset drejt oqeaneve, kryesisht pranë ekuatorit. Si rezultat, planeti bëhet pak më “i gjerë” dhe rrotullohet më ngadalë. Ky fenomen mund të krahasohet me një patinator që hap krahët për të ulur shpejtësinë – një analogji e thjeshtë për një proces kompleks gjeofizik.
Shkencëtarët, duke përdorur të dhëna nga misione satelitore si GRACE, vlerësojnë se deri në vitin 2100 ndikimi i ndryshimit klimatik në zgjatjen e ditës mund të dyfishohet, duke tejkaluar madje edhe efektin e Hënës.
Edhe pse këto ndryshime maten në milisekonda, ndikimi i tyre është i rëndësishëm për teknologjitë moderne si GPS, të cilat varen nga matje jashtëzakonisht të sakta të kohës. Edhe devijime minimale mund të shkaktojnë gabime të ndjeshme në pozicionim.
Në të njëjtën kohë, rishpërndarja e masës ndikon edhe në boshtin e rrotullimit të Tokës, një fenomen i njohur si lëvizja polare. Të dhënat tregojnë se boshti i planetit është zhvendosur dukshëm gjatë shekullit të fundit, si pasojë direkte e ndërhyrjeve njerëzore në sistemin klimatik.
Përfundimi është i qartë: gjatësia e ditës nuk është më vetëm një çështje astronomike. Ajo është shndërruar në një tregues tjetër të ndikimit të ndryshimit klimatik mbi Tokën dhe ekuilibrin e saj natyror.
