Çmimi i naftës Brent është rikthyer mbi 100 dollarë për fuçi, një ditë pas një rënieje prej më shumë se 10%, e shkaktuar nga vendimi i Donald Trump për të shtyrë sulmet e reja kundër Iranit dhe deklaratat e tij për bisedime “shumë të mira” me Teheranin.

Brent u rrit me 2,9% duke arritur në 102,84 dollarë, ndërsa nafta amerikane West Texas Intermediate shënoi një rritje prej 3,5%, duke arritur në 91,20 dollarë për fuçi./Versus.al

Donald Trump

Vendimi i Donald Trump për t'u tërhequr nga kërcënimi i tij për të shkatërruar infrastrukturën energjetike të Iranit erdhi pasi aleatët e SHBA-së dhe shtetet e Gjirit e paralajmëruan privatisht presidentin e SHBA-së për rreziqet e një veprimi të tillë, sipas burimeve të cituara nga Bloomberg.

Presidenti i SHBA-së tha të hënën se po i jepte Iranit pesë ditë për të ndërmarrë veprime, duke përmendur bisedime të reja me Teheranin që ai beson se mund të çojnë në një marrëveshje dhe t'i japin fund konfliktit.

Megjithatë, vendimi erdhi në një mjedis shqetësimi të madh, pasi aleatët paralajmëruan se lufta po përshkallëzohej me shpejtësi në një katastrofë totale .

Partnerët rajonalë i kanë thënë SHBA-së se dëmtimi i përhershëm i infrastrukturës iraniane pothuajse në mënyrë të pashmangshme do të çonte në një shtet të dështuar pasi të mbarojë konflikti.

Tërheqja e Trump përkoi me një tjetër nga prioritetet e tij: lehtësimin e trazirave të tregut që ishin shkaktuar nga kërcënimet e tij dhe konflikti i vazhdueshëm. Shpallja e vendimit pak para fillimit të tregtimit në Shtetet e Bashkuara e çoi naftën bruto Brent në një rënie të ndjeshme dhe S&P 500 dhe thesarin e SHBA-së në rritje.

“Trump kishte nevojë për një mënyrë për t’u tërhequr nga një kërcënim që do të çonte në një përshkallëzim të ri, këtë herë duke synuar infrastrukturën civile të energjisë, e cila mund të konsiderohet krim lufte ”, tha Dana Strole, një ish-zyrtare e Pentagonit për Lindjen e Mesme.

 “Nuk është rastësi që njoftimi i një pauze pesë-ditore dhe bisedimeve erdhi pak para se të hapeshin tregjet në Shtetet e Bashkuara.”

Pamja që del është se fqinjët e Iranit po e trajtojnë këtë moment të ri diplomatik si një pushim të përkohshëm pesë-ditor .

Një diplomat i lartë tha se Egjipti , Turqia dhe Pakistani po vepronin si ndërmjetës midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, por nuk ishte e qartë nëse po zhvilloheshin negociata të drejtpërdrejta.

Trump tha se përfaqësuesit iranianë i ishin drejtuar Shteteve të Bashkuara për të filluar bisedimet pas kërcënimit për të goditur objektet e energjisë. 

 “Ne kemi negociuar për një kohë të gjatë, por këtë herë ata e mendojnë seriozisht, dhe kjo për shkak të punës së shkëlqyer të ushtrisë sonë”, tha ai.

Administrata amerikane duket se po mbështetet te Irani që të bjerë dakord shpejt për bisedime nëse Uashingtoni tregon gatishmëri për të negociuar, megjithëse aleatët kanë shprehur dyshime se sa e lehtë do të jetë kjo.

Trump tha se negociatat midis një zyrtari iranian, dhëndrit të tij Jared Kushner,dhe këshilltari Steve Witkoff filluan të shtunën dhe vazhduan të dielën. Ai tha se Teherani kishte rënë dakord të dorëzonte materialin bërthamor dhe të mos e riniste programin e tij bërthamor.

Bisedimet pritej të vazhdonin me telefon të hënën.

Kur u pyet se kush do ta kontrollonte Ngushticën e Hormuzit në një marrëveshje të mundshme, Trump tha troç: "Ndoshta unë dhe Ajatollahu - kushdo qoftë."

"Do ta shohim si do të shkojë. Nëse shkon mirë, do të bëjmë një marrëveshje. Nëse jo, do të vazhdojmë bombardimet", shtoi ai.

Vende të tjera gjithashtu konfirmuan se kishin qenë në kontakt me Shtetet e Bashkuara pas kërcënimeve.

Kryeministri britanik Keir Starmer tha se qeveria e tij ishte në dijeni të bisedimeve. 

Aleatët evropianë janë veçanërisht të shqetësuar për ndikimin e një lufte të zgjatur me Iranin, veçanërisht në aspektin e devijimit të burimeve dhe vëmendjes nga lufta në Ukrainë. 

Ndërkohë, Ministria e Jashtme e Iranit mohoi se ka ndonjë bisedime me SHBA-në, ndërsa kryetari i Parlamentit iranian i përshkroi deklaratat e Trump si "lajme të rreme" që synojnë manipulimin e tregjeve. 

Vendimi i Trump për të pezulluar sulmet u pa nga burimet diplomatike si një përpjekje për të kontrolluar çmimet e naftës - diçka që ai vetë e pranoi. 

 "Çmimi i naftës do të bjerë sapo të arrihet një marrëveshje", tha ai. 

Megjithatë, stimujt strategjikë dhe ekonomikë ngrenë pyetje rreth shanseve reale për paqe.

Historia e tërheqjes së Trump, taktikat e Iranit në negociata dhe rastet e mëparshme ku bisedimet u përdorën si mbulesë për veprime ushtarake intensifikojnë mosbesimin./Përshtati në shqip Versus.al

Lufta e nisur nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kundër Iranit ka hyrë në ditën e saj të 25-të të martën, ndërsa dolën në pah pretendime kontradiktore mbi bisedimet e mundshme të paqes.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha se Uashingtoni po zhvillonte diskutime me Teheranin dhe sugjeroi se mund të arrihej një marrëveshje më e gjerë, por zyrtarët iranianë i hodhën poshtë pretendimet, duke akuzuar SHBA-në se po përpiqet të fitojë kohë ndërsa vendos më shumë forca në rajon.

Trump urdhëroi gjithashtu ushtrinë amerikane të shtyjë sulmet e planifikuara ndaj termocentraleve dhe infrastrukturës energjetike iraniane për pesë ditë .

Ndërkohë, Irani qëlloi një breshëri të re raketash drejt Izraelit, vendet e Gjirit raportuan përgjime të përsëritura me dronë dhe raketa, dhe luftimet u intensifikuan në Liban dhe Irak.

Irani

Pretendimet e Trump: Trump pretendoi se po vazhdojnë diskutimet me Iranin për të arritur një marrëveshje më të gjerë paqeje, duke deklaruar se “Irani mendon seriozisht”.

Mohimi i Iranit: Zyrtarët iranianë i hodhën poshtë me vendosmëri këto pretendime, me Trupat e Gardës Revolucionare Islamike dhe udhëheqësit parlamentarë që i quajtën deklaratat "lajme të rreme" dhe një "gënjeshtër të madhe".

Zyrtarët iranianë kanë akuzuar SHBA-në se i ka sajuar këto pretendime për të manipuluar tregjet globale të naftës dhe financiare, si dhe për të fituar kohë, ndërsa më shumë trupa amerikane po vendosen në rajon.

Ultimatumi i SHBA-së: Gjatë fundjavës, Trump kishte lëshuar një afat prej 48 orësh duke kërkuar që Irani të rihapë Ngushticën e Hormuzit.

Ai kërcënoi të “shkatërronte” termocentralet iraniane nëse Teherani nuk do të përmbushte detyrimet. Të hënën, afati u zgjat me pesë ditë.

Ngushtica e Hormuzit mbetet e mbyllur: Pavarësisht presionit ndërkombëtar dhe pasojave të rënda ekonomike në Azi, Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi përsëriti se qëndrimi i Iranit ndaj Ngushticës së Hormuzit nuk kishte ndryshuar.

Motivimet dhe presionet politike të SHBA-së:  Niall Stanage, një kolumnist i Shtëpisë së Bardhë për The Hill, sugjeron që Trump mund të jetë duke kërkuar një "rampë daljeje" sepse lufta ka qenë jopopullore brenda vendit dhe po shkakton dhimbje të konsiderueshme ekonomike, veçanërisht përmes rritjes së çmimeve të naftës dhe karburantit.

Tubime pro-qeveritare: Pavarësisht shiut të rrëmbyeshëm dhe kërcënimit të bombardimeve, turma të mëdha demonstruesish pro-qeveritarë u mblodhën në Teheran dhe qytete të tjera iraniane për të denoncuar SHBA-në dhe Izraelin.

Bisedime mes udhëheqësit pakistanezë dhe iranian: Kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif tha se kishte folur me Presidentin iranian Masoud Pezeshkian mbi "situatën e rëndë në rajonin e Gjirit" dhe premtoi se Pakistani ishte i përkushtuar për të luajtur "një rol konstruktiv në avancimin e paqes".

Vendet e Gjirit

Ndërhyrje me raketa dhe dronë në Kuvajt : Mbrojtja ajrore e vendit iu përgjigj sulmeve të shumta me raketa dhe dronë. Alarmet u dhanë të paktën shtatë herë brenda një nate të vetme.

Sulme që synojnë Arabinë Saudite dhe Bahreinin: Arabia Saudite ka kapur afërsisht 20 dronë që synonin Provincën e saj Lindore, një rajon kritik ku ndodhen shumica e impianteve të energjisë dhe naftës së mbretërisë.

Përveç kësaj, Ministria e Brendshme e Bahreinit ka lëshuar alarme paralajmëruese disa herë gjatë 24 orëve të fundit.

Mbretëria e Bashkuar dërgon mbrojtje ajrore në Gjirin Persik: Mbretëria e Bashkuar po dërgon sisteme mbrojtjeje ajrore me rreze të shkurtër veprimi në Lindjen e Mesme për t'iu kundërvënë sulmeve raketore iraniane, tha kryeministri Keir Starmer.

SHBA

Qëndrimi i administratës ndaj bisedimeve të paqes me Iranin:  Pas pretendimeve të Trump për biseda "produktive" me Teheranin, Shtëpia e Bardhë ka hedhur poshtë spekulimet në lidhje me një marrëveshje të afërt.

Sekretarja e Shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, paralajmëroi se situata është "e paqëndrueshme" dhe deklaroi se "spekulimet rreth takimeve nuk duhet të konsiderohen si përfundimtare" derisa të njoftohen zyrtarisht.

Pentagoni mbyll zyrat e shtypit: Departamenti Amerikan i Mbrojtjes po mbyll “Korridorin e Korrespondentëve” të famshëm dhe po zhvendos zyrat e shtypit në një aneks pa emër.

Ky vendim vjen pasi një gjykatë distrikti rrëzoi rregullat e reja të administratës Trump për kredencialet e shtypit, të cilat do t'u kërkonin gazetarëve të nënshkruanin marrëveshje që premtonin të mos publikonin informacione të klasifikuara ose të paautorizuara.

Niveli i kërcënimit është rritur në Mauritani: Ambasada e SHBA-së në Mauritani ka lëshuar një njoftim kërcënimi të lartë për qytetarët amerikanë dhe stafin e ambasadës për shkak të një kërcënimi të kohëve të fundit për "sulme terroriste".

Izrael

Irani vazhdon sulmet në Teheran: Irani qëlloi raketa drejt Izraelit herët të martën, tha ushtria izraelite, duke vënë në dukje se breshëria kishte për qëllim veriun e vendit dhe se mbrojtjet e saj të konsiderueshme ajrore po "punonin për të kapur kërcënimin".

Mosfunksionime të sistemit të interceptorëve izraelitë: Një mosfunksionim në sistemin e interceptorëve ajror "David's Sling" të Izraelit lejoi që dy raketa balistike iraniane të godisnin jugun e vendit, duke plagosur dhjetëra njerëz gjatë fundjavës, konfirmoi ushtria.

Telefonata Trump-Netanyahu: Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha se kishte folur me Trumpin dhe se presidenti amerikan besonte se arritjet ushtarake të vendeve në Iran mund të shndërroheshin në një marrëveshje të negociuar që mbronte interesat e Izraelit.

Liban, Irak, Siri

Izraeli sulmon periferitë e Bejrutit: Një sulm izraelit goditi periferitë jugore të kryeqytetit libanez, disa orë pasi ushtria izraelite lëshoi ​​një paralajmërim për banorët e zonës që të evakuoheshin, duke thënë se po "godiste infrastrukturën e Hezbollahut në Bejrut".

Përshkallëzimi i situatës në Liban: Obaida Hitto e Al Jazeera-s, duke raportuar nga Bejruti, përshkroi një "përshkallëzim të konsiderueshëm" ndërsa Izraeli zgjeron operacionet e tij tokësore dhe shkatërron infrastrukturën jetësore, siç janë urat.

Hitto thekson se kjo strategji po bllokon civilët dhe po e bën "jashtëzakonisht të vështirë" për forcat e armatosura libaneze të ofrojnë ndihmë humanitare për më shumë se një milion njerëz të zhvendosur nga lufta.

Baza siriane në shënjestër:  Ushtria e Sirisë tha të hënën se një nga bazat e saj në verilindje u godit nga një sulm me raketa nga Iraku fqinj, ndërsa një zyrtar irakian tha se një grup i armatosur vendas ishte pas sulmit.

Sulme ushtarake në Irak: Ushtria amerikane nisi një sulm në provincën Anbar të Irakut ndaj selisë së një grupi të armatosur të mbështetur nga Irani.

Sulmi kishte në shënjestër komandantin e lartë të grupit, Saad Dawai.

Nafta, tregjet e energjisë dhe Hormuzi

Anije të bllokuara dhe trazira në Korenë e Jugut: Mbyllja e ka prekur shumë Korenë e Jugut, e cila mbështetet në Lindjen e Mesme për më shumë se 70 përqind të naftës së saj.

Kriza e detyroi kryeministrin e Koresë së Jugut të anulojë një udhëtim në Kinë për t'u marrë me pasojat e brendshme ekonomike.

Emergjenca energjetike e Japonisë : Situata është gjithashtu e tmerrshme për Japoninë, pasi gati 95 përqind e naftës së vendit rrjedh përmes Ngushticës së Hormuzit.

Shënjestrimi i 'terrorizmit ekonomik' të Hormuzit: Kreu i kompanisë shtetërore të energjisë së Emirateve të Bashkuara Arabe, ADNOC, e kritikoi bllokadën e Teheranit ndaj Ngushticës së Hormuzit, e cila ka shkaktuar një rritje të çmimeve të naftës, si "terrorizëm ekonomik kundër çdo kombi"./Versus.al

Gjashtë persona u plagosën lehtë në Tel Aviv pas një sulmi të ri me raketa iraniane, sipas shërbimit të emergjencës Magen David Adom.

Raportet tregojnë për pika të shumta impakti në qendër të Tel Avivit pas breshërisë së fundit të raketave të lëshuara nga Teherani.

Shërbimet e emergjencës izraelite thanë se kishin dërguar ekipe shpëtimi në vende të ndryshme në pjesën qendrore të vendit ku u regjistruan efektet e sulmit./Versus.al