Pas përfundimit të seancës së sotme gjyqësore ndaj kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj, avokatët e tij kanë reaguar ashpër, duke e cilësuar procesin si një shkelje të rëndë të çdo standardi minimal të një gjykimi të rregullt ligjor.
Sipas mbrojtjes, Veliaj u detyrua të paraqitej dhe të mbrohej vetë para trupës gjykuese, pavarësisht gjendjes jo të mirë shëndetësore, pasi ishte me temperaturë. Avokatët theksojnë se atij nuk iu garantua një mbrojtje dinjitoze dhe efektive, ndërsa avokatja e caktuar kryesisht nga gjykata deklaroi se nuk kishte pasur asnjë mundësi reale për t’u njohur me dosjen apo për t’u konsultuar me klientin.
Kërkesa për shtyrje të seancës, e bërë nga vetë avokatja e caktuar nga gjykata, u refuzua në mënyrë arbitrare, ndërsa sipas mbrojtjes, ajo u shoqërua edhe me shprehje tallëse nga ana e gjykatës ndaj aktivitetit të saj profesional.
Avokatët e Veliajt nënvizojnë se, në mënyrë absurde, gjykata e konsideroi mbrojtjen të “ezauruar”, ndonëse as kryebashkiaku dhe as avokatja e tij nuk kishin pasur akses në dosjen voluminoze prej rreth 61 mijë faqesh. Edhe kërkesa minimale për t’i dhënë mundësi Veliajt të njihej me dosjen përmes një pajisjeje elektronike u refuzua.
Në reagimin e tyre, mbrojtja denoncon edhe qëndrimin e prokurorisë, e cila sipas tyre ka përdorur argumente të pabazuara ligjërisht, duke përmendur si “provë” artikuj mediash dhe opinione gazetarësh, si dhe duke e paraqitur ushtrimin e së drejtës për mbrojtje si një rrethanë rënduese.
Përballë kësaj situate, Erion Veliaj ka kërkuar përjashtimin e gjyqtares Etleva Deda, duke pretenduar se ajo ka vepruar në mënyrë të njëanshme dhe në favor të prokurorisë.
Sipas avokatëve, kjo çështje përfaqëson një nga rastet më ekstreme të shkeljes së të drejtës për mbrojtje dhe, siç shprehen ata, rrezikon të mbetet në historinë e jurisprudencës shqiptare si një shembull flagrant i cenimit të procesit të rregullt ligjor.
Reagimi i avokatëve:
Seanca e sotme gjyqësore ndaj kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj konfirmoi edhe një herë se procesi në zhvillim ka kapërcyer kufijtë e çdo standardi minimal të një gjykimi të rregullt ligjor.
Edhe sot, Erion Veliaj u detyrua të vijojë mbrojtjen vetë, pavarësisht se gjykata i kishte caktuar një avokate kryesisht, jashtë vullnetit të tij. Edhe avokatja e caktuar nga gjykata deklaroi qartë në seancë se nuk ka pasur asnjë mundësi reale për t’u njohur plotësisht me dosjen, as për ta konsultuar atë me Veliajn dhe për këtë arsye kërkoi kohë shtesë për të ushtruar mbrojtjen.
Kjo kërkesë, në mënyrë të pashpjegueshme dhe arbitrare, jo vetëm u refuzua nga gjykata, edhe pse bëhej fjalë për një mbrojtëse të caktuar prej vetë saj, por u shoqërua edhe me batuta dhe shprehje tallëse ndaj aktivitetit të saj profesional privat, duke denigruar një profesioniste të lirë të zgjedhur nga vetë gjykata.
Në mënyrë absurde, gjykata e konsideroi mbrojtjen të “ezauruar”, në një situatë ku:
•as avokatja e caktuar nga shteti,
•as vetë Veliaj, nuk kishin njohur dosjen, dhe për rrjedhojë nuk kishin asnjë mundësi reale për të ushtruar mbrojtje efektive.
Kur gjykata pyeti kryetarin e Bashkisë nëse dëshironte të bënte parashtrime mbrojtëse, Erion Veliaj u shpreh qartë se patjetër që dëshironte të mbrohej, duke theksuar se kishte ardhur në seancë edhe i sëmurë, me temperaturë, pikërisht për këtë qëllim. Por, ai ngriti pyetjen thelbësore:
“Si mund të realizoj mbrojtje, kur nuk më jepet mundësia të njihem me dosjen? Këtë mundësi nuk ia keni dhënë as avokates që ju vetë keni caktuar.”
Në seancë ndërhynë edhe avokatë të akuzuave tjerë, të cilët theksuan se një cenim kaq i rëndë i të drejtës së mbrojtjes nuk është parë dhe dëgjuar ndonjëherë, ndërkohë që zgjidhja ishte elementare: t’i jepej mundësia Veliajt të njihej me dosjen, qoftë edhe përmes një laptopi. Edhe kjo kërkesë u refuzua.
Akoma më alarmante janë argumentet e ngritura nga prokuroria, të përsëritura edhe në seancën e masës së sigurimit, sipas të cilave kryetari i Bashkisë së Tiranës paska paguar avokatë jashtë vendit për të “lobuar” kundër tyre, dhe për rrjedhojë “ka mundësi të gjejë avokat edhe në Shqipëri”.
Ky argument është thellësisht keqdashës dhe juridikisht i pavlefshëm. Erion Veliaj nuk ka pretenduar kurrë se nuk gjen avokat. Ai ka kërkuar të mbrohet vetë pikërisht për të pasur mundësinë të njihet me dosjen, sepse asnjë avokat nuk mund të realizojë mbrojtje pa konsultim me klientin dhe ky konsultim është i pamundur pa njohjen e dosjes nga vetë i Veliaj. Madje, edhe avokatja e caktuar nga shteti, jo nga Veliaj, i shpjegoi gjykatës në këtë seancë se: “Edhe sikur të isha njohur me dosjen (gjë që s’ka ndodhur) si mund t’i mbaj mend 61 mijë faqe dhe t’ia riprodhoj z. Veliaj, kur nuk ia japin as të printuara, as laptop që t’i lexojë në USB”.
Qëndrimi i prokurorëve përfaqëson një urrejtje të hapur ndaj avokatit dhe vetë të drejtës për mbrojtje. Në këtë logjikë të rrezikshme, ushtrimi i së drejtës për t’u mbrojtur është shndërruar në rrethanë rënduese.
Absurdi arrin kulmin kur prokuroria paraqet si “provë” në gjykatë:
•një portal mediatik,
•opinionin e një gazetari dhe asnjë provë ligjore për të ashtuquajturin “lobim”, një aktivitet plotësisht i ligjshëm në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Gjykata pranon portalin si provë dhe mbi këtë bazë, e konsideron këtë një arsye shtesë pse Erion Veliaj duhet të vijojë të mbahet në burg, pse Kryetari i Bashkisë së Tiranës duhet të vijojë të mbahet në burg dhe pse qytetarët e Tiranës duhet të vijojnë të privohen nga drejtimi i bashkisë nga i zgjedhuri i tyre. Pra, pse ai duhet të ndalojë edhe çdo aktivitet mbrojtës për veten e tij.
Përballë kësaj sjelljeje haptazi të njëanshme, në favor të prokurorisë dhe në shurdhim e verbim të plotë ndaj kërkesave minimale të mbrojtjes, Erion Veliaj kërkoi përjashtimin e gjyqtares Etleva Deda, e cila, për arsye që i di ajo dhe prokurorët, është shndërruar në një palë me ta.
Kjo çështje do të hyjë në historinë e jurisprudencës shqiptare si shembulli ekstrem i shkeljeve brutale të çdo elementi të procesit të rregullt ligjor. Ajo përfaqëson kufirin planetar të skandalit juridik që po prodhon e ashtuquajtura “drejtësi e re” në Shqipëri./ Versus.al
