SPAK ka hapur një front të ri hetimor në sektorin e shëndetësisë, duke hyrë në zemër të koncesionit mbi 100 milionë euro të Laboratorëve dhe në orbitën e kompanive të lidhura me “Spitalin Amerikan” dhe pronarin e tij, Klodian Allajbeun.
Pas një vale kontrollesh të zhvilluara rreth 18 ditë më parë, që prekën disa subjekte kyçe të konsorciumit fitues dhe njerëz të brendshëm të rrjetit, në Gjykatën e Posaçme (GJKKO) po presin shqyrtimin të paktën 9 kërkesa për kthim sendesh të sekuestruara – nga celularë e dokumente, deri te kompjuterë me rëndësi për hetim.
Si u ndërtua koncesioni 100+ milionë euro
Koncesioni “Për ofrimin e shërbimit laboratorik të spitaleve universitare, rajonale dhe atyre bashkiake të Sarandës dhe Lushnjës” u nënshkrua më 24 prill 2019, pas një procesi që nisi që në vitin 2015. Kontratës së partneritetit publik-privat i është llogaritur një vlerë mbi 100 milionë euro (rreth 107 milionë euro sipas analizave të pavarura), me një kohëzgjatje 10‑vjeçare dhe pagesa buxhetore totale rreth 13 miliardë lekë. Shteti i ka deleguar konsorciumit shërbimet laboratorike të gjithë rrjetit spitalor publik, nga QSUT te spitalet rajonale, duke i garantuar të ardhura të siguruara në kohë.
Përbërja e konsorciumit është ndërtuar me tre hallka kryesore:
Laboratory Networks sh.p.k – shoqëria koncesionare, krijuar enkas nga bashkimi i disa bizneseve.
Labopharma sh.p.k, nën kontrollin e T‑MEDSS, me rreth 41.7% të pjesëve në koncesion, pra aksioneri më i madh.
AB Laboratory Solution BV, kompani e regjistruar në Holandë, me 33.3% të konsorciumit, e përfaqësuar në Shqipëri përmes shoqërisë mëmë PEGASUS sh.p.k.
Exalab (Francë), me 25% pjesëmarrje, e përdorur për të plotësuar kriteret teknike të tenderit, ndërsa pronarët fundorë mbeten të paqartë publikisht.
Një analizë e KLSH dhe e organizatave të shoqërisë civile ka nxjerrë në pah se Laboratory Networks ka realizuar në vitin e parë të plotë të aktivitetit (2021) të ardhura mbi 1.26 miliardë lekë me normë fitimi rreth 18.4%, një nga marzhet më të larta ndër koncesionet në shëndetësi.
Rrjeti i kompanive dhe fijet që të çojnë te “Spitali Amerikan”
Hetimet e SPAK nuk po ndalen te kompania formalisht koncesionare, por po zgjerohen te një rrjet subjektesh që dyshohet se lidhen me “Spitalin Amerikan” dhe Klodjan Allajbeun. Kontrollet janë zhvilluar në:
Laboratory Networks sh.p.k – sekuestrim dokumentesh, pajisjesh elektronike dhe sendeve të tjera me vlerë për hetimin; administratorit Sokol Ramizi i është sekuestruar telefoni dhe ai ka kërkuar kthimin e tij në GJKKO.
T‑MEDSS – shoqëri mëmë, që kontrollon 100% të Labopharma-s, e profilizuar në pajisje dhe aparatura mjekësore.
Labopharma sh.p.k – aksioneri kryesor i koncesionit, ku SPAK ka kryer kontrolle dhe sekuestrim materialesh.
PEGASUS sh.p.k – kompani e një biznesmeni grek, Janis Karathano, e cilësuar shpesh si e lidhur ngushtë me Allajbeun; Pegasus është shoqëria mëmë e AB Laboratory Solution BV.
AB Laboratory Solution BV – firma holandeze pjesë e konsorciumit, për të cilën kontrollimet janë kryer nëpërmjet Pegasus.
Exalab (Francë) – pjesëmarrëse me 25%, e përdorur për kredencialet teknike në tender; pronarët fundorë mbeten të paqartë për publikun dhe nuk është bërë e ditur nëse SPAK ka kërkuar zyrtarisht të dhëna nga autoritetet franceze.
Paralelisht, kontroll janë kryer edhe te vetë “Spitali Amerikan” dhe persona kyç brenda strukturës financiare dhe menaxheriale, çka ushqen tezën hetimore se pas strukturës formale të koncesionit mund të fshihet ndikimi real i grupit të Allajbeut.
Emrat nën lupën e SPAK: nga Allajbeu te shefja e financave
Në qendër të hetimit janë jo vetëm kompanitë, por edhe individët që dyshohet se kanë luajtur role kyçe në projektimin, menaxhimin apo përfitimin nga koncesioni.
Klodjan Allajbeu – pronar i “Spitalit Amerikan”; ndaj tij është kryer kontroll personal dhe i është sekuestruar telefoni, për të cilin ka kërkuar kthim në GJKKO.
Sokol Ramizi – administrator i Laboratory Networks, me celular të sekuestruar gjatë kontrollit, që gjithashtu kërkon kthim.
Osvelda Qafa – shefe e Operacioneve Financiare në Spitalin Amerikan; i është bërë kontroll personal dhe i është sekuestruar telefoni.
Onejda Ymeraj – një nga drejtueset kryesore të Spitalit Amerikan që prej vitit 2014; subjekt i kontrolleve personale nga SPAK.
Arbër Teqja – bashkëshort i Ymerajt, ish‑pronar me 70% i “Eco Riciklim”, kompani që më pas i është shitur ANAMARK-ut, ku pronar 100% figuron Allajbeu; edhe atij i janë sekuestruar pajisje elektronike.
Të gjithë këta emra kanë paraqitur në GJKKO kërkesa të veçanta për kthim të celularëve dhe sendeve të tjera të sekuestruara, ndërsa vetë “Spitali Amerikan” ka depozituar një kërkesë për kthimin e dokumenteve të marra gjatë kontrolleve.
Çfarë dyshohet: nga shkeljet në tender te kapja e shërbimit
Nuk ka ende akuza zyrtare të bëra publike, por dokumentet e deritanishme dhe raportet e mëparshme hedhin dritë mbi drejtimin e hetimit.
Raporti i KLSH (tetor 2021) ka konstatuar “shkelje të mëdha” në procedurën e dhënies së koncesionit, duke konkluduar se Ministria e Shëndetësisë e ka dhënë atë në kundërshtim me ligjin “Për Koncesionet dhe Partneritetin Publik Privat”.
KLSH ka paditur në SPAK shtatë anëtarët e komisionit të dhënies së koncesionit dhe i ka kërkuar Ministrisë së Shëndetësisë të marrë masa për rishikimin dhe zgjidhjen e kontratës.
Analiza të pavarura tregojnë se pagesat e buxhetit dhe fitimet kanë qenë më të larta se parashikimet, me kosto të rritura për sistemin publik dhe normë fitimi të lartë për koncesionarin.
Në këtë sfond, hetimi i SPAK po lexohet si një tentativë për të zbërthyer jo vetëm mënyrën si u dha koncesioni, por edhe arkitekturën e pronësisë dhe përfituesve të vërtetë pas kompanive shqiptare, holandeze dhe franceze që formalisht mbajnë kontratën.
Nëse SPAK arrin të provojë se një grup i vetëm interesi ka kontrolluar, de facto, si kompanitë koncesionare, ashtu edhe rrjetet e tjera të lidhura, koncesioni i Laboratorëve mund të kthehet në një test të madh për llogaridhënien në shëndetësi – nga zyra e ministrit, deri te bordin e një prej spitaleve private më të mëdha në vend. Versus.al
