Inteligjenca amerikane ka ngritur alarmin se Kina po përgatitet t’i dërgojë sisteme të reja të mbrojtjes ajrore Iran brenda javëve të ardhshme. Lajmi bazohet në vlerësime të fundit të inteligjencës, të konfirmuara nga tre burime të njohura me çështjen.
Ky zhvillim konsiderohet provokues, sidomos pasi Pekini kishte deklaruar se kishte ndihmuar në ndërmjetësimin e armëpushimit të brishtë që ndali përkohësisht përplasjen mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara. Ndërkohë, presidenti Donald Trump pritet të vizitojë Kinën muajin e ardhshëm për takime me homologun e tij, Xi Jinping.
Sipas burimeve, Irani mund të jetë duke e shfrytëzuar armëpushimin për të rimbushur arsenalin ushtarak me ndihmën e partnerëve të huaj. Dy prej tyre theksojnë se Kina po tenton të kalojë dërgesat përmes vendeve të treta për të fshehur origjinën e tyre reale.
Sistemet që dyshohet se do të transferohen janë raketa kundërajrore të lëvizshme, të njohura si MANPADS – armë që mund të përdoren nga një person i vetëm dhe që përbëjnë kërcënim serioz për avionët ushtarakë që fluturojnë në lartësi të ulët. Gjatë konfliktit pesëjavor, këto sisteme u konsideruan një rrezik i madh për avionët amerikanë dhe mund të bëhen sërish të tillë nëse armëpushimi dështon.
Nga ana tjetër, ambasada kineze në Uashington ka mohuar kategorikisht këto pretendime. “Kina nuk i ka furnizuar kurrë me armë palët në konflikt. Ky informacion nuk është i vërtetë,” deklaroi një zëdhënës, duke i bërë thirrje SHBA-së të shmangë akuzat e pabazuara dhe të kontribuojë në uljen e tensioneve.
Megjithatë, presidenti Donald Trump deklaroi se një avion luftarak F-15, i rrëzuar mbi Iran javën e kaluar, mund të jetë goditur nga një raketë e drejtuar me nxehtësi e lëshuar nga supi. Irani ka pretenduar se ka përdorur një sistem të ri mbrojtjeje ajrore, por pa dhënë detaje mbi origjinën e tij.
Dërgimi i MANPADS do të përbënte një përshkallëzim të rëndësishëm të mbështetjes kineze ndaj Iranit, veçanërisht pas fushatës ushtarake të përbashkët të nisur në shkurt nga SHBA dhe Israel.
Burimet theksojnë se kompanitë kineze kanë vazhduar të furnizojnë Iranin me teknologji “dual-use” (me përdorim civil dhe ushtarak), por një transferim i drejtpërdrejtë armësh nga qeveria kineze do të përfaqësonte një nivel të ri përfshirjeje.
Ndërkohë, marrëdhëniet e Iranit me Russia dhe Kinën mbeten të forta. Irani ka mbështetur Rusinë në luftën në Ukrainë me dronë Shahed, ndërsa Kina është një nga blerësit kryesorë të naftës iraniane, pavarësisht sanksioneve.
Sipas një burimi të inteligjencës, Pekini nuk ka interes të përfshihet drejtpërdrejt në konflikt, por synon të ruajë balancën: të mbetet partner i Iranit, ndërsa publikisht të paraqitet si neutral, për të shmangur pasoja më të mëdha në skenën ndërkombëtare.
