Pete Hegseth

Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ka bërë deklarata të forta lidhur me gjendjen e forcave ushtarake iraniane, duke theksuar se operacionet amerikane kanë shkaktuar humbje të konsiderueshme në radhët e tyre.

“I kemi shkatërruar. Gjeneralët më të rëndësishëm nuk mund të komunikojnë as të koordinojnë ofensivën e tyre. Aviacioni iranian nuk ekziston më, u ndërtua në 1996 dhe u shkatërrua në 2026. Marina iraniane është praktikisht fundosur në Gjirin e Persik, ne kemi dezimuar flotën e tyre,” deklaroi Hegseth gjatë një konference për shtyp në Uashington.

Ai shtoi se rezultatet e operacioneve tregojnë një goditje të rëndë ndaj kapaciteteve strategjike të Iranit, duke prekur si forcën ajrore ashtu edhe flotën detare, dhe këto humbje pritet të reduktojnë aftësinë e Iranit për të kryer operacione ushtarake në rajon.

Në fjalimin e tij, Hegseth citonte presidentin Donald Trump: “Po vijnë valë gjithnjë e më të mëdha. Ne sapo kemi filluar. Po përshpejtojmë, nuk po ngadalësojmë.”

Sekretari i Mbrojtjes tha se faza e ardhshme e operacionit synon që forcat ajrore amerikane dhe izraelite të marrin kontroll të plotë të qiellit iranian brenda një jave.

Operacionet do të fokusohen në neutralizimin e raketave iraniane, goditjen e bazës industriale mbrojtëse të ushtrisë iraniane dhe shënjestrimin e udhëheqësve ushtarakë.

Deklaratat e Hegseth sinjalizojnë një fazë më intensive të operacionit ushtarak dhe rrisin tensionet në rajon, duke shënuar një moment kritik në marrëdhëniet SHBA-Iran./Versus.al

Nëndetësja që fundosi fregatën iraniane në brigjet e Sri Lankës është amerikane, sipas informacionit të raportuar fillimisht nga Reuters dhe të konfirmuar më vonë nga Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së Pete Hegseth.

Siç tha ai, "iranianët nuk kanë më moral, forca ajrore është zhdukur, marina është në fund të Gjirit Persik, mbrëmë fundosëm anijen e tyre kryesore. Dje nëndetëset amerikane sulmuan një fregatë iraniane në Oqeanin Indian.

Irani do të jetë në gjendje të vazhdojë të lëshojë raketa dhe dronë, ata janë terroristë. Ata nuk mund të përballen me ne ballë për ballë. Ne do t'i gjejmë dhe do t'i vrasim. Ne kontrollojmë fatin e tyre. Kini kujdes nga lajmet e rreme, shtypi dëshiron ta bëjë Presidentin Trump të duket keq". 

Autoritetet e Sri Lankës kanë thënë se kanë shpëtuar 32 persona në bord dhe kanë nxjerrë disa trupa nga deti.

Burime të marinës dhe ministrisë së mbrojtjes të Sri Lankës thanë se anija, e cila kishte një ekuipazh prej 180 personash, u sulmua nga një nëndetëse dhe rreth 140 persona rezultojnë të zhdukur pas incidentit në brigjet e vendit në Oqeanin Indian.

Fregata po kthehej nga një stërvitje në të cilën ishte ftuar nga India.

Alarmi në bregdetin e Sri Lankës  u dha kur  fregata  iraniane IRIS Dena u sulmua nga një nëndetëse dhe u fundos, duke lënë pas shumë të vdekur dhe të paktën 78 të plagosur.

Më shumë se 140 persona rezultojnë të zhdukur, por numri i saktë është ende i panjohur.

 Një zëdhënës i marinës së Sri Lankës tha se trupat që besohet të jenë të ekuipazhit të fregatës iraniane ishin gjetur, por nuk mund të jepeshin detaje të mëtejshme mbi numrin e të vdekurve. 

Fregata po merrte pjesë në një stërvitje të përbashkët dhe vlerësohet se kishte 180 persona në bord./Versus.al

Lufta në Lindjen e Mesme mund të njohë një tjetër përshkallëzim si pasojë e zhvillimeve të fundit në mesdheun lindor.

Turqia ka bërë të ditur se rreth mesditës së sotme një raketë balistike iraniane ka hyrë në hapësirën e saj ajrore pasi kaloi nëpër Irak dhe Siri.

Autoritetet turke njoftuan se municioni balistik u rrëzua nga sistemet e mbrojtjes ajrore dhe raketore të NATO-s, ndërsa nuk ka patur ende asnjë koment nga ana e Iranit lidhur me këtë incident. Pavarësisht se Irani deri më tani nuk ka ndërmarrë ndonjëherë sulme ndaj Turqisë, zhvillimi i sotëm mund të shkaktojë një përshkallëzim të mëtejshëm.

Ministria turke e mbrojtjes ka nënvizuar se është në gatishmëri të plotë për mbrojtjen e vendit pa hezitim. Mes të tjerash thuhet se Turqisë i lind e drejta të përgjigjet. Versus.al

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, e ka akuzuar Donald Trumpin për "bombardimin e tryezës së negociatave nga inati", në një postim të ri në mediat sociale.

"Kur negociatat komplekse bërthamore trajtohen si një transaksion pasurie të paluajtshme dhe kur gënjeshtrat e mëdha errësojnë realitetet, pritjet jorealiste nuk mund të përmbushen kurrë", thotë ai. "Rezultati? Bombardimi i tryezës së negociatave nga inati".

Trump "tradhtoi diplomacinë dhe amerikanët që e zgjodhën", shton ai. Versus.al

Pedro Sanchez, Donald Trump

Kryeministri spanjoll Pedro Sanchez të mërkurën e dyfishoi kundërshtimin e tij ndaj sulmit ndaj Iranit nga SHBA-të dhe Izraeli, duke paralajmëruar se konflikti rrezikonte të luante "ruletë ruse" me jetën e miliona njerëzve.

Sanchez u kundërpërgjigj pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump kërcënoi të ndërpriste tregtinë me Madridin për shkak të qëndrimit të tij ndaj konfliktit.

"Kështu fillojnë fatkeqësitë e mëdha të njerëzimit... Nuk mund të luash ruletë ruse me fatin e miliona njerëzve", tha Sanchez në një fjalim televiziv drejtuar kombit.

Tensionet midis dy aleatëve të NATO-s u rritën pasi Sanchez denoncoi bombardimet e SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit si të pamatura dhe të paligjshme, dhe më vonë ndaloi avionët amerikanë të përdorin bazat detare dhe ajrore në Spanjën jugore për ofensivën kundër Teheranit.

Sanchez tha se bota nuk mund t'i zgjidhte problemet e saj me konflikte dhe bomba.

"Pozicioni i qeverisë spanjolle mund të përmblidhet në katër fjalë: 'Jo luftës'", tha ai, duke shtuar se qëndrimi nuk ishte i pasinqertë, por koherent.

"Ne nuk do të jemi bashkëfajtor në diçka që është e keqe për botën dhe as në kundërshtim me vlerat dhe interesat tona, thjesht për të shmangur hakmarrjet nga dikush", tha Sanchez, duke iu referuar kërcënimeve tregtare të Trump.

Sanchez theksoi efektet negative të luftës në Irak, nga rritja e terrorizmit xhihadist deri te çmimet e larta të energjisë, për të argumentuar se pasojat e këtij sulmi ndaj Iranit ishin po aq të paqarta dhe se kjo nuk do të çonte në një rend ndërkombëtar më të drejtë. Versus.al

Sipas mediave shtetërore, vendi i lutjeve Imam Khomeini Mosalla në Teheran do të presë mbështetës të Udhëheqësit të ndjerë Suprem, Ajatollah Ali Khamenei, në një ceremoni tre-ditore që nga nata e së mërkurës.

Njoftimi vjen ndërsa Izraeli dhe SHBA-të vazhdojnë të nisin sulme ajrore ndaj Iranit, përfshirë Teheranin. Izraeli të mërkurën tha se nisi atë që e përshkroi si një "valë të gjerë" të re sulmesh kundër Iranit, duke synuar vendet e lëshimit, sistemet e mbrojtjes ajrore dhe infrastrukturën tjetër.

Kush ishte Ajatollah Ali Khamenei?

Udhëheqësi suprem, Ajatollah Ali Khamenei, lideri shpirtëror i Iranit dhe autoriteti më i lartë i vendit, i cili e drejtoi Republikën Islamike për pothuajse katër dekada, u vra gjatë sulmeve ajrore të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit më 28 shkurt, në moshën 86-vjeçare.

I lavdëruar nga mbështetësit si një udhëheqës i urtë ndërsa nga kritikët si diktator, Khamenei do të mbahet mend si një figurë monumentale e Revolucionit Islamik, i cili e ndërtoi ngritjen e tij në pozitën e liderit suprem mbi reputacionin për devotshmëri dhe përkushtim të ashpër ndaj kauzës.

Përdorimi i forcës kundër popullit të tij, burgosja e figurave opozitare brenda vetë udhëheqësisë, si dhe rezistenca e madhe ndaj ndikimit të jashtëm – veçanërisht atij të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit – formësuan trashëgiminë e tij si një figurë e ashpër dhe e pakompromis, që e çoi vendin drejt izolimit ndërkombëtar.

“Historia do të tregojë se sundimi i Khameneit ishte thellësisht traumatik për popullin iranian, i cili e pa vendin e tij të izoluar dhe të dobësuar deri në pikën kur shumica e shihnin emigrimin si shpresën e vetme”, tha Alex Vatanka, drejtor i Programit për Iranin në Institutin për Lindje të Mesme, me seli në Uashington.

Vitet e fundit të sundimit të Khameneit u shënuan nga protesta të shpeshta mbarëkombëtare kundër udhëheqësisë dhe nga shtypje vdekjeprurëse shtetërore që lanë mijëra demonstrues të vrarë. Protestat për koston e lartë të jetesës në vitin 2017, çmimet e karburantit në 2019, mungesat e ujit në 2021 dhe vdekja në paraburgim e Mahsa Aminit, një gruaje të re që dyshohej se kishte shkelur ligjin për hixhabin në vitin 2022, pasqyruan rritjen e sentimentit kundër regjimit në Iran.
Por, protestat më vdekjeprurëse kundër Republikës Islamike shpërthyen në fund të dhjetorit 2025 dhe vazhduan në fillim të janarit 2026. Trazirat u shtypën brutalisht, me organizatat për të drejtat e njeriut që konfirmuan mbi 7.000 të vrarë, por paralajmëruan se numri real ka gjasa të jetë shumë më i lartë. Disa vlerësime flasin për katërfishin e shifrës së konfirmuar.

Khamenei kurrë nuk mori përgjegjësi për rritjen e pakënaqësisë kundër sundimit të tij dhe, në vend të kësaj, fajësoi aktorë të huaj për protestat kundër udhëheqësisë, duke pretenduar se ata synonin dobësimin e Republikës Islamike.
Gjatë gjithë jetës së tij, Khamenei tregoi një aftësi të veçantë për të luajtur në dy anë. Ata që e takuan në rini e kujtojnë si një klerik të gjatë dhe të dobët, që dashuronte poezinë dhe letërsinë, dhe ishte i interesuar të bisedonte me të rinjtë. Kjo bie në kontrast të madh me figurën e mëvonshme, me mjekër dhe qasjen antiamerikane që tërhoqi vëmendjen e botës.
Nën mbikëqyrjen e liderit dikur të hapur, represioni lulëzoi, rrethi i të brendshmëve në Teheran u ngushtua dhe Republika Islamike u bë gjithnjë e më e izoluar.

Për dekada me radhë, ai kishte fjalën e fundit për pothuajse të gjitha çështjet në Iran – nga nëse gratë mund të ngisnin biçikleta në publik deri te qasja e marrëdhënieve të vendit me Shtetet e Bashkuara, të cilat ai i quante “Djalli i Madh”.
Khamenei përdori lirshëm pushtetin e tij mbi institucione kryesore sikurse gjyqësori, transmetuesi shtetëror dhe ushtria. Nëse i nevojitej forcë, ai mbështetej në aparatin ushtarak të sigurisë që përfshinte trupat e Gardës Revolucionare Islamike dhe shërbimet e frikshme të inteligjencës së Iranit.

“Duke fuqizuar Gardën Revolucionare, ai e militarizoi politikën e vendit dhe, duke bashkëpunuar me establishmentin klerikal, e delegjitimoi atë”, tha Ali Vaez, drejtor i Projektit për Iranin në Grupin Ndërkombëtar të Krizave.
I lindur në Mashad në vitin 1939, Khamenei ishte djali i dytë i një kleriku. Ai e nisi edukimin fetar herët, u frymëzua në adoleshencë nga revolucionari i zjarrtë i Sayyid Navvab Safavit dhe studioi në qytetin e shenjtë të Komit nën udhëheqjen e themeluesit të ardhshëm të republikës islamike, Ajatollah Ruhollah Khomeini.

Nga aktivist në lider të përbuzur

Khamenei fitoi reputacion si dijetar fetar i përulur dhe i devotshëm dhe, në vitin 1962, iu bashkua lëvizjes revolucionare të Khomeinit, e cila kundërshtonte shahun dhe politikat proamerikane të Teheranit. Aktivizmi i tij revolucionar tërhoqi vëmendjen e autoriteteve, duke çuar në arrestimin dhe burgosjen e parë nga shumë të tjera.

Në vitin 1964, 25-vjeçari Khamenei vendosi të largohej nga Komi për t’u kujdesur për të atin – një “vepër e mirë” që më vonë tha se ishte bekuar nga Zoti dhe që ia atribuoi suksesit të tij të mëvonshëm.

Në Mashad, Khamenei dha mësime mbi Kuranin dhe ideologjinë islame, çka çoi në burgime, tortura dhe përfundimisht në internim të brendshëm. Kur ndodhi revolucioni në vitin 1979, ai u emërua në Këshillin Revolucionar Islamik nga ish-mësuesi i tij, Khomeini.

Ai do të mbante disa poste të rëndësishme brenda regjimit klerikal – përfshirë dy mandate si president – dhe i mbijetoi një atentati në vitin 1981 që ia paralizoi dorën e djathtë.

Kur Khomeini vdiq në vitin 1989 pa një pasardhës të qartë, Khamenei u zgjodh si lideri i dytë suprem i Iranit nga Asambleja e Ekspertëve, një organ klerikal me 88 anëtarë. Zgjedhja habiti shumëkënd – duket se edhe vetë Khamenein.

“Duhet të derdhim lot gjaku për shoqërinë islamike që është detyruar madje të më propozojë mua [si lider suprem]”, kishte thënë Khamenei para emërimit të tij.

“Ndryshe nga paraardhësi i tij, i cili nuk i përkiste asnjë fraksioni të caktuar politik, Ajatollah Khamenei ishte lideri de facto i kampit konservator. Kështu ai humbi aftësinë për të qëndruar mbi përplasjet dhe për të menaxhuar në mënyrë efektive rivalitetet fraksionare”, tha Vaez.
Gjatë sundimit të tij, ai u shpreh hapur kundër Shteteve të Bashkuara, për të cilat pretendonte se synonin rrëzimin e Republikës Islamike dhe rivendosjen e një marrëdhënieje patron-klient me Teheranin.
Nën mbikëqyrjen e tij, Irani zgjeroi ndikimin në rajon përmes të ashtuquajturit “Boshti i Rezistencës” – një rrjet i lirshëm përfaqësuesish, grupeve militante të mbështetura nga Teherani dhe aktorëve shtetërorë aleatë që luajnë rol të rëndësishëm në strategjinë e Iranit për t’iu kundërvënë Perëndimit, kundërshtarëve arabë dhe rivalit të tij kryesor, Izraelit.
Por ky rrjet u shpërbë pas rënies së Qeverisë së Bashar al-Assadit në Siri në vitin 2024 dhe një fushate izraelite për të shkatërruar udhëheqjen e Hezbollahut në Liban, grup i shpallur terrorist nga SHBA-ja, për të dobësuar kapacitetet e Huthve në Jemen dhe për të goditur rëndë Hamasin në Rripin e Gazës.
Edhe Hamasi është i shpallur grup terrorist nga SHBA-ja dhe fuqi tjera.
Khamenei u zhduk dukshëm nga sytë e publikut gjatë luftës 12-ditore të Izraelit kundër Iranit në qershor 2025, gjë që ngriti pikëpyetje për udhëheqjen e tij në qarqet politike të vendit.
Khamenei pati përplasje me shumë prej presidentëve të Iranit, të cilët më pas u margjinalizuan nga udhëheqësia.
Përjashtimi kryesor ishte Ebrahim Raisi, një klerik i linjës së ashpër që shumëkush besonte se po përgatitej për ta pasuar Khamenein si lider suprem. Raisi vdiq në një aksident me helikopter në maj 2024, duke ndërlikuar planet e pasardhjes së Khameneit.
Asambleja e Ekspertëve me 88 anëtarë, e dominuar nga klerikë konservatorë, tani do të duhet të emërojë një pasardhës të Khameneit.

“Ai do të mbahet mend si një njeri që pati shumë mundësi për të dëgjuar popullin e tij dhe për të ndryshuar qasjen. Por, si lider suprem ishte aq i vendosur në qëndrimet e tij të ngurta, aq i vendosur të triumfonte ndaj rivalëve të brendshëm dhe të jashtëm, dhe thellë brenda vetes aq i pasigurt, sa kurrë nuk zgjodhi vërtet një reflektim serioz”, tha Vatanka.

Khamenei la pas katër djem, një vajzë dhe bashkëshorten e tij. Vajza e dytë raportohet se vdiq në të njëjtat sulme të SHBA-së dhe Izraelit që vranë Khamenein. Versus.al

Çdo udhëheqës i ri i emëruar nga klerikët në pushtet të Iranit do të ishte "një objektiv i qartë për eliminim", paralajmëroi Izraeli të mërkurën, ndërsa zyrtarët e lartë iranianë mblidhen për të zgjedhur një pasardhës të të ndjerit Ajatollah Ali Khamenei.

"Çdo udhëheqës i emëruar nga regjimi terrorist iranian do të jetë një objektiv i qartë për eliminim - Kryeministri dhe unë kemi udhëzuar IDF-në të përgatitet dhe të veprojë me të gjitha mjetet e nevojshme për të kryer misionin si një pjesë integrale e objektivave të Operacionit 'Zhurma e Luanit'", tha Ministri Izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz.

"Nuk ka rëndësi se si quhet apo ku fshihet", tha Katz.

"Ne do të vazhdojmë të veprojmë me forcë të plotë, së bashku me partnerët tanë amerikanë, për të çmontuar aftësitë e regjimit dhe për të krijuar kushtet që populli iranian ta përmbysë atë dhe ta zëvendësojë atë."

Një organ i zgjedhur i klerikëve të lartë është mbledhur virtualisht për të zgjedhur një Udhëheqës të ri Suprem pasi Khamenei u vra në sulmet fillestare SHBA-Izrael të shtunën. Khamenei nuk la një pasardhës të deklaruar zyrtarisht.

Si Izraeli ashtu edhe SHBA-ja kanë pohuar se sulmet e tyre do të krijonin kushtet që populli iranian të krijojë një qeveri demokratike dhe të rivendosë paqen në rajon. Në të njëjtën kohë, Presidenti i SHBA-së Trump ka përmendur një rezultat të ngjashëm me Venezuelën ku forcat amerikane kapën presidentin, por lanë pjesën më të madhe të administratës në vend. Versus.al

Mojtaba Hosseini Khamenei, djali i Ajatollah Khameneit, është zgjedhur si Udhëheqësi i ardhshëm Suprem i Iranit, raportuan mediat izraelite. 

Ai u zgjodh si pasardhësi i Khameneit nga Asambleja e Ekspertëve të Iranit. Khamenei, i cili sundoi vendin për 36 vjet, u vra në sulmet e përbashkëta SHBA-Izrael më 28 shkurt kur ishte në 'kompleksin' e tij. Së bashku me të, u vranë vajza, dhëndri dhe mbesa e tij. Gruaja e Khameneit, Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh, gjithashtu vdiq pasi iu nënshtrua plagëve të marra gjatë sulmeve.

Khamei do të varroset në qytetin e shenjtë të Mashhadit dhe një "ceremoni e madhe lamtumire" do të mbahet në Teheran, tha Garda Revolucionare e Iranit në një postim në Telegram. Megjithatë, data e varrimit nuk është zbuluar ende.

Avioni i pasagjerëve i parkuar u shkatërrua në sulmin SHBA-Izrael në aeroportin e Bushehrit: Raport

Khamei nuk kishte pasardhës të caktuar. Një Këshill i Përkohshëm Udhëheqës i Iranit prej tre anëtarësh, i përbërë nga - Ajatollah Alireza Arafi, Presidenti Masoud Pezeshkian dhe Kryetari i Gjykatës së Lartë Gholamhossein Mohseni Ejei kishte marrë përsipër përgjegjësitë e Udhëheqësit Suprem deri në zgjedhjen e pasardhësit të ardhshëm. Versus.al