Para se katër astronautët e misionit Artemis II mission të niseshin drejt Hënës, një pjesë e vogël e tyre tashmë ndodhej në bord të kapsulës Orion.

Në një enë të vogël në formë trekëndëshi, të vendosur brenda kapsulës para nisjes, ishin vendosur katër “avatarë biologjikë” në madhësi USB, të cilët udhëtuan së bashku me ekuipazhin në këtë mision historik.

Këta “avatarë” janë pjesë e një studimi të quajtur AVATAR (A Virtual Astronaut Tissue Analog Response), një projekt shkencor që synon të kuptojë si ndikon hapësira në trupin e njeriut. Ata janë krijuar nga inde të palcës kockore të zhvilluara nga qelizat e vetë astronautëve: Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch dhe kanadezi Jeremy Hansen.

Sipas studiuesve, këto struktura të vogla biologjike funksionojnë si “modele të gjalla” të organeve njerëzore, duke i lejuar shkencëtarët të simulojnë reagimet e trupit gjatë fluturimeve në hapësirë të thellë.

Qëllimi i këtij eksperimenti është të studiohen efektet e mikrogravitetit dhe rreziqet e tjera të udhëtimeve hapësinore mbi shëndetin e astronautëve, duke ndihmuar në përgatitjen e misioneve të ardhshme afatgjata.

Ky është një nga disa eksperimentet që po kryhen në bordin e Orion, pjesë e përpjekjeve të NASA për të kuptuar më mirë sfidat biologjike të udhëtimeve në hapësirë dhe për të përgatitur njerëzimin për misione të ardhshme drejt Hënës dhe më tej.

Drejtuesit e misionit Artemis II u shfaqën të kënaqur teksa reflektuan mbi këtë moment historik dhe performancën shumë të mirë të kapsulës Orion, e cila transportoi astronautët Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch dhe kanadezin Jeremy Hansen në një udhëtim rreth Hënës.

Megjithatë, ky ishte një fluturim testues dhe jo gjithçka shkoi në mënyrë perfekte.

Gjatë konferencës për shtyp pas uljes në oqean, drejtuesit e misionit të NASA theksuan disa elemente që kërkojnë analizë të detajuar dhe përmirësime. Përveç mburojës së nxehtësisë, e cila do të inspektohet me kujdes, edhe moduli i shërbimit i kapsulës Orion ka nevojë për rishikim të një valvule të rëndësishme.

Po ashtu, një problem teknik me sistemin e tualetit në bord duhet të zgjidhet, duke qenë se funksionimi i tij është thelbësor për misionet me ekuipazh në hapësirë.

Koha për të bërë këto përmirësime është e kufizuar. Administratori i asociuar i NASA-s, Amit Kshatriya, pranoi se ekipet po përballen me një afat të ngushtë për misionin e radhës, Artemis III, i cili është planifikuar për vitin e ardhshëm.

Ai theksoi se agjencia hapësinore po mëson të punojë më shpejt dhe më me efikasitet, për të siguruar që misionet e ardhshme të jenë edhe më të sigurta dhe më të suksesshme.

Pas 10 ditësh në kushte mikrograviteti gjatë misionit Artemis II, astronautët do t’i nënshtrohen një sërë kontrollesh mjekësore për të vlerësuar gjendjen e tyre fizike pas kthimit në Tokë.

Një nga testet më të rëndësishme do të jetë një lloj “kursi pengesave”, i cili përdoret për të parë se sa mirë trupi i tyre po përshtatet sërish me gravitetin e Tokës. Qëndrimi në hapësirë për disa ditë ndikon në muskuj, ekuilibër dhe koordinim, ndaj kjo fazë është thelbësore për rikuperimin.

Më pas, ekuipazhi do të udhëtojë drejt Houston, ku do të ribashkohet me familjarët e tyre pas përfundimit të këtij misioni të rëndësishëm.

Sipas të dhënave nga NASA, astronautët pritet të mbërrijnë në Ellington Field mes orës 15:00 dhe 20:00 sipas orës lokale të SHBA-ve këtë të shtunë.

Një nga drejtuesit e NASA, administratori i asociuar Amit Kshatriya, deklaroi se suksesi i misionit Artemis II po hap një kapitull të ri në eksplorimin hapësinor.

“Bëmë një hap të madh sonte për të na çuar drejt sipërfaqes së Hënës,” tha ai. “Mendoj se rruga drejt saj tashmë është e hapur.”

Kshatriya rikujtoi gjithashtu herën e fundit kur njerëzit iu afruan Hënës gjatë misionit Apollo 17, duke theksuar se pas programit Apollo program ritmi i eksplorimit u ngadalësua. Megjithatë, sipas tij, puna e NASA-s nuk u ndal kurrë.

“Gjatë programit Apollo kuptuam se ripërdorimi i mjeteve hapësinore ishte shumë i rëndësishëm. Për këtë arsye ndërtuam një anije hapësinore me krahë, të njohur si Space Shuttle, dhe e përdorëm atë për të ndërtuar një stacion hapësinor,” u shpreh ai.

Ai shtoi se për më shumë se 25 vite, përmes punës në International Space Station, shkencëtarët kanë mësuar si të jetojnë dhe punojnë në hapësirë, duke zhvilluar teknologjitë e nevojshme për misione më të avancuara.

“Sot jemi në një pikë ku edhe arkitektët e Apollo-s do të ishin krenarë. Tashmë jemi gati të rikthehemi në Hënë – dhe këtë herë për të qëndruar, sepse kemi mësuar gjithçka që na nevojitej,” përfundoi ai.

Donald Trump i përgëzoi katër astronautët e anijes Artemis II për kthimin e tyre të suksesshëm në Tokë pas fluturimit rreth Hënës.

Në një postim, ai vlerësoi udhëtimin "spektakolar" dhe vendosi një qëllim të ri: Marsin.

“Urime ekuipazhit të shkëlqyer dhe shumë të talentuar të Artemis II. I gjithë udhëtimi ishte spektakolar, ulja ishte perfekte dhe, si President i Shteteve të Bashkuara, nuk mund të jem më krenar! ”, shkroi Donald Trump në Twitter nëpërmjet Truth Social.

“Do ta bëjmë përsëri dhe pastaj”, “hapi tjetër” do të jetë udhëtimi i astronautëve amerikanë “për në Mars!”, tha ai.

Hapat e ardhshëm, hapja e rrugës për në Mars?
Me përfundimin me sukses të Artemis II, vëmendja tani kthehet te misioni i radhës, Artemis III, i cili pritet të kthejë njerëzit në sipërfaqen hënore dhe të jetë hapi i parë drejt krijimit të një baze të përhershme.

Kthimi i njerëzimit në Hënë konsiderohet vendimtar për kërkimin shkencor dhe zhvillimin e teknologjive të reja, si dhe për eksplorimin e ardhshëm të Marsit, duke hapur një kapitull të ri në historinë e hapësirës.

Njerëzimi u rikthye në orbitën hënore për herë të parë në më shumë se 50 vjet, ndërsa ekuipazhi i Artemis II u ul në mënyrë të sigurt në Oqeanin Paqësor, duke përfunduar një udhëtim që po cilësohet si një moment historik për të ardhmen e eksplorimit të hapësirës.

Astronautët Reed Wiseman, Victor Glover, Christina Koch dhe Jeremy Hansen qëndruan në hapësirë ​​për gati dhjetë ditë. Gjatë misionit, anija kozmike udhëtoi gjithsej rreth 694,000 milje ndërsa udhëtonte nga Toka në Hënë dhe mbrapsht.

Në pikën më të largët të udhëtimit, ekuipazhi ishte 252.756 milje larg Tokës, duke vendosur një rekord të ri për fluturime me pilot, duke tejkaluar edhe misionin Apollo 13.

Udhëtimi historik i astronautëve të misionit Artemis II përfundoi me sukses, pasi kapsula u ul në ujërat pranë brigjeve të California.

Ky mision shënon një hap shumë të rëndësishëm drejt rikthimit të njerëzimit në Hënë, një objektiv që synohet të arrihet rreth vitit 2030, nëse gjithçka ecën sipas planit.

Kapsula hapësinore Orion spacecraft, e cila mbante astronautët Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch dhe kanadezin Jeremy Hansen, hyri në atmosferën e Tokës mbi Pacific Ocean, rreth 3,200 kilometra larg Shteteve të Bashkuara.

Hyrja në atmosferë ndodhi në një lartësi prej rreth 122 kilometrash mbi nivelin e detit.

Momenti më i vështirë i misionit ishte faza e rihyrjes në atmosferë. Për rreth gjashtë minuta, kapsula humbi kontaktin me Tokën. Kjo ndodh zakonisht në këto situata, për shkak të temperaturave shumë të larta që krijohen nga fërkimi me ajrin. Gjatë kësaj kohe, temperatura në sipërfaqen e kapsulës kaloi mbi 2,000 gradë Celsius.

Megjithatë, gjithçka ishte parashikuar. Ekspertët e NASA kishin projektuar kapsulën me një mburojë të fortë nxehtësie, e cila mbron astronautët në këto kushte ekstreme. Sipas tyre, ekuipazhi nuk ishte në rrezik dhe çdo gjë shkoi sipas planit.

Pas kalimit të kësaj faze kritike, kapsula u ul në mënyrë të sigurt në oqean, duke përmbyllur me sukses një nga misionet më të rëndësishme të viteve të fundit.

Ky udhëtim konsiderohet si një provë e madhe për misionet e ardhshme, që synojnë të dërgojnë përsëri njerëz në Hënë dhe më tej.